Aš fį sér skyndibita um hįnótt uppi ķ Sešlabanka.

Žorvaldur Gylfason prófessor skrifar athyglisverša grein ķ Fréttablašiš ķ dag. Hann kallar greinina Skyndibiti ķ skjóli nętur - réttnefni į žeim gjörningi sem fór fram ķ Sešlabankanum um hįnótt. Žaš sem ég furšaši mig į žegar ég heyriš Davķš tilkynna ķ śtvarpinu aš rķkisstjórnin hefši įkvešiš aš kaupa Glitni og aš rķkisstjórnin ętlaši aš selja Glitni aftur var; af hverju var Davķš aš segja okkur hvaš rķkisstjórnin hefši įkvešiš aš gera? Hvar voru allri hinir? Svo sį ég mynd af Geir Haarde og Įrna Matt -  jį, aušvitaš, žeir voru ķ aftursętinu hjį Davķš. Hver sótti Össur? Jį hvar var Samfylkingin? Žarf ekki aš ręša mįliš į Alžingi? Nś į Samfylkingin aš nota tękifęriš og slķta stjórnarsamstarfinu. Eftirlaunafrumvarpiš, nišurlagning Žjóšhagsstofnunar, Heimastjórnarhįtķš fyrir fįa śtvalda, Rķkisrįšsfundur ķ fjįrveru forseta Ķslands og svo nśna kaupin į Glitni ķ skjóli nętur, segja sķna sögu um gęluverkefni Davķšs.  Hjįlpi mér hamingjan, žaš žarf aš fį fulloršinn einstakling, helst konu, til aš stjórna landinu. Hśn gęti gert žaš ķ rólegheitum į daginn mešan karlarnir ķ Sjįlfstęšisflokknum dunda sér viš žaš, nęturlangt, aš finna śt hvaša ljótu karlar eru aš naga sundur krónuna okkar. Svo žegar žeir eru bśnir aš leita aš skemmdarvörgunum įn žess aš verša įgengt, veršur konan bśin aš laga til ķ efnahagsstjórninni og sękja um inngöngu ķ Evrópusambandiš.  Eftirlitsstofnanir žar į bę koma ķ veg fyrir aš  Davķš geti fengiš sér skyndibita um hįnótt uppi ķ Svörtuloftum.  Viš žurfum nefnilega aš koma į lżšręši į Ķslandi. Hvenęr kemur annars, Ingibjörg Sólrśn heim?

Hér er greinin: 

Skyndibiti ķ skjóli nętur

mynd

Žorvaldur Gylfason skrifar:

Hér sit ég viš tölvuna mķna į Grand Hotel ķ Ósló. Hingaš kom Henrik Ibsen tvisvar į dag įr eftir įr, hįlfa ašra klukkustund hvoru sinni, til aš matast og lesa blöšin, oftast meš pķpuhatt į höfšinu.

Ég er staddur hér ķ boši Sešlabanka Noregs til aš tala viš fjįrmįlamenn um įstand og horfur ķslenzkra banka. Glitnir bżšur nśna hęstu innlįnsvextina ķ Noregi og auglżsir grimmt, svo aš bankar heimamanna eiga ķ vök aš verjast. Ég ętti vitaskuld aš vera śti ķ mildu kvöldvešrinu ķ hjarta žessarar sögufręgu og fallegu borgar og njóta lķfsins, en ég ligg heldur ķ sķmanum inni į hóteli til aš fylgjast meš ósóma og vitfirringu heimsins. Žaš er mįnudagskvöld. Fyrr ķ dag risu bandarķskir žingmenn, ašallega repśblikanar, upp gegn Bush forseta og felldu frumvarp leištoga beggja flokka um neyšarhjįlp handa bankakerfinu, svo aš hlutabréf hröpušu ķ verši um allan heim. Paul Krugman, prófessor ķ Princeton, lżsir landi sķnu sem bananalżšveldi meš bombu.






 

Traust talsamband viš flokkinn

Skyndižjóšnżting Glitnis um mišja nótt vekur įleitnar spurningar. Margir hafa įtt von į, aš stęrstu višskiptabönkunum žrem gęti reynzt erfitt aš halda įfram aš endurfjįrmagna erlend skammtķmalįn. Žau uxu upp śr öllu valdi į örfįum įrum og nįmu um mitt įr 2008 rösklega tvöfaldri landsframleišslu og sextįnföldum gjaldeyrisforša Sešlabankans. Žau uxu hratt vegna žess, aš Sešlabankinn hafši enga stjórn į śtženslu bankanna. Sešlabankanum bar aš halda aftur af vexti bankanna meš žvķ aš skylda žį til aš binda fé ķ Sešlabankanum ķ samręmi viš įkvęši laga og hemja śtlįn žeirra og vöxt aš žvķ marki. En Sešlabankinn gerši hiš gagnstęša: hann lękkaši bindiskylduna til aš žóknast bönkunum og hętti sķšan aš beita henni.
Einn angi bankavandans er bundinn viš jöklabréf. Žetta eru skammtķmabréf, sem til dęmis belgķskur tannlęknir kaupir meš evrum, sem hann tekur aš lįni viš lįgum vöxtum og skiptir ķ krónur og leggur inn į hįvaxtareikning į Ķslandi og leysir sķšar śt höfušstólinn meš įföllnum vöxtum. Žessi višskipti borgušu sig mešan gengi krónunnar hélzt stöšugt. En nś kippa erlendir fjįrfestar eins og belgķski tannlęknirinn aš sér hendinni og losa sig viš krónurnar frekar en aš kaupa nż jöklabréf, og viš žaš lękkar gengi krónunnar. Śtistandandi jöklabréf, sem falla į gjalddaga innan įrs, nema nś röskum fimmtungi landsframleišslunnar. Viš ešlilegar ašstęšur vęri ekki hlaupiš aš žvķ fyrir bankana aš velta svo žungum bagga į undan sér eša vinda ofan af honum. Lįnsfjįržurršin žyngir róšurinn til muna.
Žegar ašžrengdur erlendur banki dró skyndilega lįnsloforš til baka, óskaši Glitnir eftir ašstoš ķ Sešlabankanum. Allir žekkja afstöšu formanns bankastjórnar Sešlabankans til helzta eiganda Glitnis. Žaš var ķ žvķ ljósi sérkennileg įkvöršun af hįlfu Glitnis aš leita til Sešlabankans frekar en til rķkisstjórnarinnar ķ ljósi alls, sem į undan er gengiš. Glitnir hefši veriš ķ fullum rétti, hefši hann bešiš rķkisstjórnina um aš halda Sešlabankanum af vanhęfisįstęšum utan viš mįliš. Samt gengu Glitnismenn aš žvķ er viršist grunlausir ķ gin ljónsins og misstu bankann śr höndunum. Lķklegt viršist, śr žvķ sem komiš er, aš Sjįlfstęšisflokkurinn bśist nś til aš afhenda einkavinum sķnum ķ Landsbankanum bréf rķkisins ķ Glitni sem fyrst meš kvešju frį skattgreišendum.





 

Tveir heimar

Ég hef įšur lżst žeirri skošun į žessum staš (21. febrśar 2008), aš tķmabundin enduržjóšnżting banka vęri vęnlegasta leiš rķkisins til aš rétta žeim hjįlparhönd, ef į skyldi reyna hér heima. En žjóšnżting Glitnis žurfti ekki aš fara fram ķ skyndingu ķ skjóli nętur, įn žess aš nokkur gögn vęru kunngerš eša śtreikningur sérfręšinga į umsömdu yfirtökuverši. Ešlileg mešferš mįlsins hefši veriš aš veita Glitni vķkjandi lįn meš ströngum skilyršum, svo aš lįnsféš breyttist ķ hlutafé, tękist Glitni ekki ķ tęka tķš aš standa ķ skilum. Vandi Glitnis er lausafjįrvandi og gefur ekki tilefni til tafarlausrar žjóšnżtingar. Sešlabankinn beitti eigendur bankans haršręši, žar į mešal verkafólk og sjómenn ķ lķfeyrissjóšnum Gildi, og dró Sjįlfstęšisflokkinn į eftir sér ķ allra augsżn eins og uppstoppašan hund ķ bandi. Alžingi getur rift gerręšinu meš lögum. Til žess žarf Samfylkingin aš rjśfa stjórnarsamstarfiš, knżja fram kosningar strax eša mynda nś žegar nżja rķkisstjórn meš stjórnarandstöšunni til aš sżna Sjįlfstęšisflokknum ķ tvo heimana og hreinsa til ķ Sešlabankanum.



 

 

http://visir.is/article/20081002/SKODANIR04/560211748


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.